Oprócz spraw ogólnoustrojowych

„Oprócz spraw ogólnoustrojowych w zapobieganiu, rozpoznawaniu, leczeniu, a także w naukowym badaniu istoty raka, ogromne znaczenie ma ocena stanu lokalnego szyjki macicy. Chodzi przy tym nie tylko o zmiany zapalne, uszkodzenia fizyczne i chemiczne, odczyny immunologiczne, ale także o stany określane mianem przedrakowych. Tylko 10% tych ostatnich po pewnym czasie (od kilku miesięcy do dziesiątków lat) przekształca się w nowotwór, ale mimo tak niskiego odsetka wszystkie zagrożenia muszą być leczone. W polach zagrożenia nowotworowego lekarze unikają jednak wszelkich urazów i dlatego, zanim pobiera się wycinek do ostatecznego badania histopatologicznego, z bardzo dużym prawdopodobieństwem powinno się klinicznie określić charakter badanej tkanki. Przy użyciu kolposkopii bada się rysunek naczyniowy, odległości między kapilarami, wygląd powierzchni nabłonka, tonacje koloru przed i po miejscowym zastosowaniu płynów kontrastujących, wreszcie ocenia się samą granicę między nabłonkiem zmienionym a prawidłowym. Dzięki takiemu postępowaniu można wyróżnić kilka nieprawidłowych obrazów, jak mozaika, punktowanie, zbielenie nabłonka itp. Ale która z tych zmian ulegnie, lub nie, progresji w kierunku nowotworowym absolutnie nie jest do przewidzenia. Natomiast prawidłowy obraz kolposkopowy przemianę taką wyklucza na najbliższe lata z dużym prawdopodobieństwem. W stanie równowagi — jak wiemy — nic nowego nie może powstać. Ale jak w końcu dochodzi do powstania raka szyjki macicy“(4)